Meeuwen; bestuderen of negeren?

Meeuwen; bestuderen of negeren? door Wietze Janse

 Waar in Nederland zitten geen meeuwen, tot ver in het binnenland kan je ze tegenkomen. En zoals alle vogels zijn meeuwen leuke studievogels met mooi gedrag, voedselgewoontes, trekgedrag, etc., maar beslist niet altijd even eenvoudig te determineren. Ten eerste lijken vele adulte vogels al op elkaar, maar bij de meeste soorten duurt het minimaal 2-4 jaar voordat ze dit adulte kleed bereiken. En in die 1e jaren ruien de meeuwen (half)jaarlijks naar een nieuw kleed, kort gezegd niet eenvoudig om die ook allemaal te kunnen onderscheiden. 

Veel mensen slaan de meeuwen daarom maar over, negeermeeuwen, Larus neglectus worden ze gekscherend genoemd. Maar dat is nu juist jammer, er is juist zoveel leuke uitdaging in het herkennen en het leren herkennen van meeuwen. En als je eraan begint ben je er voor je het weet aan verslaafd.  

In de jaren ’70 begon ik met het fanatieker kijken ook naar meeuwen. Toen er kwam er een mooi boek uit ‘Gulls a guide to identification’ door P.J. Grant. Een boek met een schitterende voorkant van een ross’ meeuw, een wenssoort voor velen in Nederland en al jaren het logo van Dutch Birding. Maar ook een boek met een degelijke inhoud en zeer veel informatie in de binnenkant. Een goede basis (destijds) om mee te beginnen, ondanks dat de tekeningen en foto’s in zwart-wit waren en de foto’s apart achterin (dat betekend altijd wat bladeren). Wat heb ik veel in dit boek zitten lezen, wat is er helaas weinig blijven hangen.  

Maar in al die jaren nam de kennis meer en meer toe, we keken niet alleen naar kleden maar ook naar ruipatronen. Niet alleen de Europese soorten, maar ook de Amerikaanse soorten waren interessant want die vlogen met regelmaat de oceaan over. Hetzelfde gold voor de vogelaars in Noord-Amerika en aan beide kanten werden mooie en dikke boeken geschreven. Aanschaffen dus en zeker goed te gebruiken als mooie naslagwerken als je weer eens een meeuw had gezien waar je niet uitkwam. 

 En dat het niet allemaal even gemakkelijk was geeft het boek ‘Gull simplified’ wel aan, waarin hoewel de informatie wat eenvoudiger en gebundeld werd gepresenteerd, maar het nog steeds een bundel aan veel informatie was. 

 Maar daarmee waren we er nog niet, na het verschijnen van elk boek kwam er weer meer informatie tevoorschijn, eigenlijk was elk boek bij verschijnen bijna alweer verouderd. Dat betekende niet dat ze niet bruikbaar waren, ze bevatten nog steeds een schat aan informatie, waarmee je goed aan de slag kan gaan.  

Maar de meeuwenexperts wilden meer, wilden ook die laatste informatie in een overzichtelijk boek hebben, en zo gingen enkele Nederlanders, Belgen en Fransen aan de slag. Het ‘Handboek Meeuwen’ verscheen en wel in 3 talen, ook in het Nederlands. En ja, dat is toch wel het handboek als je ‘alle’ informatie over meeuwen wilt hebben. Alle tussen apostrof’s, want er is en gaat beslist nog meer informatie komen. 

En dan het boek waar ik het eigenlijk over wil hebben. Bovenstaande boeken bevatten zoveel informatie dat een beginnende vogelaar de bomen niet meer in het bos ziet staan.  En zo waren er 2 meeuwen fanaten die verder dachten, hoe kunnen we de beginnende vogelaar op een eenvoudige wijze enthousiasmeren voor het kijken naar meeuwen. Ruurd-Jelle van der Leij en Merijn Loeve gingen aan de slag. Een goede combinatie, want niet alleen veel kennis ook nog eens goede fotografen. En zij creëerden een kleine handzame gids ‘De Nederlandse Meeuwen’ waarin de 12 meest algemene en worden uitgelicht. Dit scheelt heel veel ballast van de vele zeldzame soorten en daarmee een ideale gids om met (het herkennen van) meeuwen te beginnen, je concentreert je alleen op die soorten die je meestal in het veld tegenkomt en die soorten geven al uitdaging genoeg. De gids is echt voor de eerste kennismaking en het op ‘eenvoudige’ manier oppakken van meeuwendeterminatie en per soort geeft het een korte en heldere beschrijving van de belangrijkste kenmerken en dit ondersteund met prachtige en duidelijke foto’s. Ondanks de andere gidsen heeft dit boek mij vaak en snel geholpen om meeuwen te determineren, ook door het kleine formaat gemakkelijk mee te nemen in het veld en daar snel na te slaan. 

 En dit boek werd een groot succes, binnen de kortste keren waren de 1e en 2e druk dan ook al uitverkocht en alleen nog maar 2e hands verkrijgbaar, maar daar ook moeilijk te vinden, zo’n juweeltje laat je in je boekenkast staan voor gebruik, doe je niet weg. Maar er is goed nieuws te melden, het boek is gelukkig herdrukt en is weer te bestellen via het Vogelinformatiecentrum Texel, via deze link.  

Bij mij staat het boek al in de boekenkast, maar mocht het bij u nog niet staan, een aanrader!

Dit stuk is geschreven door Wietze Janse