Minireview, nieuwe telescoop van Swarovski: AT Andura.

Begin juli kregen wij een uitnodiging om een nieuwe telescoop uit te proberen. Dan wordt je altijd heel nieuwsgierig, zeker als het bericht van Swarovski Optik komt.

De nieuwe telescoop gaat om een nieuw “instap” model van Swarovski de AT Endura. Het model gaat de ATS65 en de ATS80 vervangen. Deze telescopen die te verkrijgen zijn met een oculair met 20-60x of met een oculair van 25-50x zijn inmiddels alweer ruim 20 jaar op de markt, dus daar kijk ik niet van op. Ooit kwamen de ATS65 en ATS80 uit als opvolger van de AT80 Habicht. Uitgerust met een 20-60x oculair was het toen een gamechanger in telescopenland. Kort daarna volgde de ATS65HD en 80HD bij met de keuze uit het 20-60x oculair en het 25-50x oculair met duidelijke voordelen (minder rondonscherpte en 25% breder beeldveld). Toen is er tijdelijk de ATM65HD en ATM80HD geweest. Het verschil was dat de body toen uit Magnesium gemaakt werd. Daarna viel met toch weer terug op aluminium en ging de telescoop weer ATS HD heten. Optisch is er al die jaren weinig aan de twee telescopen veranderd. Maar nu is daar de AT Endura.

De Endura heeft een vergroting van 21-65x en een objectiefdiameter van 75mm. Hij is er niet in een rechte uitvoering (De ATS serie was ook verkrijgbaar als STS serie). Dus de mensen die liever een rechte inkijk willen kunnen kiezen uit de STC, ST Balance of STX serie. gelukkig nog keuze genoeg dus. De AT Endura komt dus in één uitvoering en vervangt dus twee telescopen (ATS65 en ATS80). Ook heeft de AT Endura een vast oculair. Dus geen verwisselbaar oculair meer. Dit heeft als voordeel dat er geen vocht of stof tussen kan komen. Als nadeel zou je kunnen ervaren dat bij het reizen de telescoop niet kleiner gemaakt kan worden.

Het uiterlijk is in grote lijnen vergelijkbaar met de ATS serie. De zoomring zit aan het oculair en de focusring zit aan de body. Deze is wel iets meer naar achteren gekomen. Verder weinig spannends. De vergroting is van 21 – 65x, dat is een mooie range. Niet te grote vergroting om te beginnen en meer dan gemiddeld op het einde als grootste vergroting. Dat met een diameter van 75mm en een gewicht van ruim 1500 gram. Dat is echt heel licht. Ook de lengte is korter dan de huidige ATS80 en een fractie (circa 1 cm) langer dan de ATS65. Zo op het oog zou je zeggen dat ie er langer uitziet. Maar dat komt omdat de telescoop relatief slank gebouwd is.

Vergelijking met de ATS65 (links) en ATS80 (rechts).

Het belangrijkste wat ik van een telescoop vind is hoe deze presteert in de praktijk. Daar kan ik heel kort over zijn. De kwaliteit is gewoon goed. Maar ik was niet verrast. Je verwacht gewoon, zeker bij Swarovski, dat alles weer mooier is geworden dan wat er al is. Maar dat is niet zo. Deze telescoop is onder de ATX serie gepositioneerd en dat zou dus een verkeerde vergelijking zijn. In directe vergelijking met de ATS zie je dat de telescoop een iets mooier kleurbeeld geeft. Het contrast is iets rijkers en de scherpte vergelijkbaar. Misschien iets beter. In vergelijking met een ATS met een 20-60x oculair is het beeld duidelijk mooier. Vooral de randscherpte is dan beter. In vergelijking met een ATS met een 25-50x oculair is de verbetering minder groot. Echter de beeldbreedte is op een vergelijkbare vergroting minder dan een ATS die uitgerust is met een 25-50 oculair. Dat is wel jammer. Juist dat brede gezichtsveld is een verademing bij telescopen. Wil je dat hebben dan moet je echt een ATC, AT Balance of een ATX kopen, of bijvoorbeeld een Kowa uit de TSN serie. Maar de prijs (€ 2.500,–) en het gewicht (1.510 gram volgens Swarovski (al was dat bij ons op de weegschaal 1.551 gram)) is wel weer heel aantrekkelijk in deze kwaliteitsklasse.

De handelbaarheid is heel goed. De zoom werkt zoals we gewend zijn, gewoon prettig. De 65x is gewoon prettig te gebruiken, en is weer net even sterker. Zoals gezegt is de randscherpte beter dan het 20-60x oculair maar niet zo mooi als bij de ATX die met Field Flattener lenzen is uitgerust. Ook bij extreme contrasten zijn er toch zo hier en daar kleurrandjes te zien. Die zie je bij de andere telescopen van Swarovski nauwelijks tot niet. Ook het focuswiel draait heel soepel en heeft voldoende omwentelingen om heel precies te kunnen scherpstellen en toch snel van close focus tot oneindig scherp te stellen.

Prettig aan de nieuwe AT Endura is het gewicht en de omvang. Deze telescoop is gewoon licht te noemen. Dit is bereikt door een belangrijk lensdeel aan de uiterste objetiefzijde geheel te verplaatsen tot vlak na de focusring. Daar heeft de telescoop nog maar een geringe diameter. Daardoor kan werd dat lensdeel fors kleiner, dus lichter (en goedkoper). De telescoop bestaat nu dus uit één geheel en is net als alle andere telescopen van Swarovski geheel gasgevuld en waterdicht. Je hoeft in de regen niet te schuilen (in ieder geval niet voor je telescoop). De 75 mm objectiefzijde geeft voldoende licht voor allround gebruik. Ten op zichte van de ATS65 is het duidelijk een stap beter en ten opzichte van de ATS80 kon ik weinig tot geen verschil ontdekken.

De telescoop staat op een slank en elegant vormgegeven voetje. Helaas voetje. Daaraan merkte twee minpunten op. Het is wederom glad van onder. Dit is bij alle Swarovski-telescopen het geval en daardoor gaan ze allemaal draaien op een statiefplaatje van andere merken. Het voetje is Arca-Swiss competibel. Maar als je dat niet wilt of een ander merk statief hebt, dan moet je er een ander statiefplaatje onder zetten. Door het gladde voetje komt dat vrij snel weer los. Dat hadden ze bij een nieuwe uitvoering op kunnen lossen, maar dat hebben ze niet gedaan. Jammer, gemiste kans. Ze hadden het ook op kunnen lossen door het voetjes iets langer te maken met een tweede schroefgat erin, ook dan wat het eenvoudig opgelost. Maar ook daar hebben ze niet voor gekozen.  Ze blijven heel eigenwijs leunen op Arca Swiss. Wij raden iederen af dat te gebruiken want de beveiliging van die sluiting is gewoon heel riskant. Als je de sluiting te ver open draait (of een ander doet dat onbedoeld voor je) dan is de kans groot dat je telescoop op de grond komt op een manier die jij niet wilt.

De statiefgondel kan ook weer gedraaid worden. Dus als er iemand is die niet zo groot is kan je de telescoop makkelijk draaien op het statief waardoor de inkijk van het oculair lager komt. Jammer is dat er in deze statiefgondel geen “klikjes”zitten waardoor je altijd weet dat de telescoop weer rechtop staat. Als je geen telescoop gewend bent, is het geen gemis, maar het viel me op dat ze er bij deze telescoop niet zijn.

Gebruikers van een Swarovski-telescoop hoeven niet massaal te switchen. Heb je een recente ATSHD met 20-60 of 25-50 dan zie ik geen grote noodzaak over te stappen. Dan zal je tzt een keer willen overstappen naar een AT Balance of een ATX serie, dan maak je een forse stap vooruit. Heb je nu nog geen telescoop en is de absolute top geen must, dan is de AT Endura een hele interessante kandidaat. Voor deze prijs krijg je echt waar voor je geld en koop je een telescoop waar je jaren plezier van zult beleven.

De Swarovski AT Endura zal in oktober op de markt komen en is momenteel al te bestellen via onze webshop. De prijs is € 2.500,–. Daarmee is hij ruim voordeliger dan een ATS80HD en een fractie duurder dan de ATS65HD.